کلینیک انصار

مصرف زیاد نمک می‌تواند شما را بکشد

 



وقتی با پدر و مادر خود در مورد تغییرات سبک زندگی موثر در بهبود سلامتی صحبت می‌کنم، اولین چیزی که به آن‌ها می‌گویم این است که از افزودن نمک به غذاهای خود دست‌بردارند. به تعبیری اکثر ما می‌دانیم که مصرف نمک بسیار زیاد برای سلامتی ما ضرر دارد. از نمک به‌عنوان یک طعم‌دهنده، یک ماده نگه‌دارنده و یک ماده حالت‌دهنده به غذاها استفاده می‌کنیم. وقتی‌که افراد تصمیم جدی در کاهش مصرف نمک می‌گیرند، پس از مدتی متعجب می‌شوند که مصرف نمک آن‌ها چقدر زیاد بوده است. توصیه می‌شود که پیش از خرید هر ماده غذایی، مخصوصا نوشیدنی‌های گازدار همچون نوشیدنی‌های ورزشی و قهوه و چای به برچسب آن‌ها نگاه کنید. به‌طورکلی، همه ما در رژیم‌های غذایی خود به نمک نیاز داریم. نمک به بدن ما کمک می‌کند که فشارخون را حفظ کند، سلول‌ها را سالم نگه دارد و سیگنال‌های الکتریکی در قلب، دستگاه هاضمه و سیستم عصبی را هدایت کند. رهنمون‌های تغذیه‌ای ارائه‌شده توسط سازمان‌های معتبر توصیه می‌کنند که مصرف سدیم را به کمتر از 300/2 میلی‌گرم در روز کاهش دهید. اگر سن شما بالای 51 سال است و مبتلابه بیماری‌هایی همچون فشارخون بالا، دیابت یا بیماری کلیوی هستید، مصرف روزانه نمک شما باید کمتر از 500/1 میلی‌گرم باشد.

حساسیت سدیمی چیست؟
در واکنش به جذب نمک زیاد فشارخون فرد بالا می‌رود که به این رویداد حساسیت سدیمی می‌گویند. چنین واکنشی در هر فردی نسبتا متفاوت است. این تفاوت ناشی از ژنتیک و سن است. متاسفانه با افزایش سن این واکنش یا حساسیت بدن به نمک افزایش می‌یابد و به همین دلیل است که توصیه می‌شود پس از سن 50 سالگی مصرف روزانه نمک را کاهش دهید. علاوه بر این، بر اساس نتایج تحقیقات مختلف افراد چاق، سیاه‌پوستان، افراد مبتلابه سندروم متابولیک و افراد مبتلابه بیماری کلیوی مزمن حساسیت سدیمی بیشتری دارند.

 

جذب سدیم و خطر فشارخون بالا
فشارخون بالا غالبا بازتابی از جامعه ما است. مشکل فشارخون غالبا در جوامعی دیده می‌شود که مصرف نمک روزانه آن‌ها به‌طور متوسط 2.3 گرم یا بیشتر است. اما تحقیقات نشان می‌دهند که در جوامعی که میزان مصرف نمک در میان افراد آن‌ها کمتر از 1.2 گرم است مشکل فشارخون بالا هرگز دیده نشده است. علاوه بر این، وقتی‌که افراد ساکن در جوامع با مصرف سدیم کم به جوامع با مصرف سدیم بالا مهاجرت می‌کنند، غالبا پس از مدتی دچار فشارخون بالا می‌شوند. این مشاهدات اهمیت نقش سبک زندگی و انتخاب‌های غذایی را در سلامتی ما تاکید می‌کنند. بر اساس نتایج یک تحقیق انجام‌گرفته روی بیماران مبتلابه فشارخون بالا می‌توان گفت که با کاهش 4 هفته‌ای مصرف نمک تا 0/1 گرم در روز می‌توان به‌طورمعمول میزان فشارخون خود را تا 3/5 میلی‌مترجیوه کاهش داد. علاوه بر این، بسیاری از داروهای فشارخون زمانی از کارایی بیشتری برخوردار خواهند بود که همراه با محدودیت مصرف نمک باشند.
حال این سوال مطرح می‌شود که چرا همه ما، حتی جوانان و ورزشکاران باید نگران فشارخون خود باشیم؟ تحقیقات نشان می‌دهند که فشارخون بالا از دلایل مرسوم فیبرالیسیون دهلیزی (یک نارسایی قلبی)، بیماری عروق کرونر، سکته مغزی، زوال عقل و بیماری قلبی است. درنتیجه در پاسخ به این سوال می‌توان گفت که فشارخون بالا می‌تواند منجر به این بیماری‌ها و درنتیجه مرگ شود.
سدیم به‌عنوان دلیل مرگ مرتبط با قلب
اخیرا دکتر مظفریان و همکارانش که از اعضای علمی دانشگاه Tufts هستند تحقیقی را در مورد نقش مصرف سدیم جهانی و مرگ قلبی عروقی انجام دادند و در ژورنال New England Journa- of Medicine به چاپ رساندند. این محقق‌ها نظرسنجی‌های تغذیه‌ای را در 66 کشور مختلف جهان به اجرا درآورند. در پایان این محقق‌ها یافته‌های حیرت‌آور زیر را گزارش دادند:
1) مصرف متوسط سدیم جهانی برای هرروز 95/3 گرم است. این میزان از مصرف تقریبا 2 برابر بیشتر از میزان مصرف پیشنهادی و 3 برابر بیشتر از میزان مصرف پیشنهادی برای افراد بالای 50 سال و افراد مبتلابه دیگر بیماری‌هاست.
2) مصرف روزانه نمک در میان زن‌ها به‌طور متوسط کمتر از میزان مصرف روزانه نمک در میان مردها است (77/3 گرم در مقابل 14/4 گرم).
3) مصرف روزانه نمک در میان افراد بالای 70 سال بیشتر از افراد جوان‌تر است (07/4 گرم در مقابل 97/3 گرم).
4) هرچه درآمد شما بیشتر باشد، میزان مصرف نمک شما بیشتر است. افراد با درآمد بالا روزانه 3.88 گرم نمک مصرف می‌کنند، درحالی‌که افراد با درآمد کم روزانه 9/2 گرم نمک مصرف می‌کنند.
نتایج این تحقیق چند موضوع را آشکار می‌سازد. اولین موضوع این است که در سطح جهانی نمک بسیار زیادی را مصرف می‌کنیم. دوم اینکه افرادی که در معرض فشارخون ناشی از مصرف نمک هستند (به دلیل حساسیت سدیمی) در مقایسه با افرادی که میزان فشارخون ناشی از نمک در آن‌ها کمتر است نمک بیشتری مصرف می‌کنند.

 

عواقب مصرف نمک چیست؟

 

تامل‌برانگیزترین جزئیات ارائه‌شده در تحقیق این محققان دانشگاه Tufts در مورد عواقب جهانی مصرف نمک بسیارزیاد بود. این گروه تحقیقاتی تخمین زد که 65/1 میلیون مرگ ناشی از مشکلات قلبی به دلیل مصرف سدیم بالابود. این میزان از مرگ‌ومیر نشان می‌دهد که از هر 10 مرگ یکی از مرگ‌ها مرتبط با قلب است. علاوه بر این، از هر 5 مرگ 4 مرگ مربوط به کشورهای کم‌درآمد بود و 40 درصد از این افراد کمتر از 70 سال سن داشتند. به‌طورکلی، بیشترین میزان مرگ‌ومیر قلبی ناشی از مصرف سدیم بالا به ترتیب در آسیای مرکزی، آسیای شرقی و آسیای جنوب شرقی و اروپای شرقی و مرکزی دیده شد. از میان این 66 کشور موردبررسی قرارگرفته گرجستان عنوان اولین کشور دارای بیشترین مرگ‌ومیر ناشی از مصرف سدیم را کسب کرد.
چگونه از عوارض قلبی عروقی و مرگ ناشی از جذب سدیم جلوگیری کنیم؟
کلینیک مایو لیستی از گام‌های موثر برای کاهش جذب نمک را ارائه می‌دهد که شامل موارد زیر است:

 غذاهای تازه بیشتری بخورید. همان‌طور که می‌دانید نمک یک ماده نگه‌دارنده است و غالبا به محصولات غذایی فراوری‌شده افزوده می‌شود.
 محصولات غذایی با سدیم کم را انتخاب کنید.
 تا آنجایی که امکان دارد نمک را از دستورالعمل‌های غذایی خود حذف کنید و نمک را سر سفره غذا قرار ندهید.
 مصرف چاشنی‌های سرشار سدیم (انواع سس‌ها) را به حداقل برسانید.
 به‌جای نمک از دیگر طعم‌دهنده‌ها استفاده کنید. به‌جای نمک عادی از نمک دریایی استفاده نکنید، چون این نوع از نمک نیز همان میزان از سدیم را دارد که نمک عادی دارد.
 نحوه خواندن برچسب‌های غذایی را یاد بگیرید:
1) بدون سدیم یا بدون نمک: <5 میلی‌گرم سدیم در هر پرس
2) سدیم بسیار کم:<35 میلی‌گرم سدیم در هر پرس
3) سدیم کم:<140 میلی‌گرم سدیم در هر پرس
4) سدیم کاهش‌یافته یا کمتر. حداقل 25 درصد سدیم کمتر در مقایسه با محصول معمول
5) سدیم سبک. حداقل 50 درصد سدیم کمتر در مقایسه با محصول معمول
6) نمک اضافه نشده. در طول فراوری غذا از نمک استفاده‌نشده، اما خود غذا می‌تواند حاوی سدیم باشد.
 نان مصرفی خود را فراموش نکنید. نان‌ها غالبا حاوی سدیم زیادی هستند. توصیه می‌شود که پیش از خرید نان به برچسب آن نگاه کنید تا حاوی سدیم زیاد نباشد.
 
   1396/3/31 11:52


نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :